Zgodność z globalnymi standardami

OECD AI Literacy Framework
i EU AI Act

Program Pokolenie AI został zaprojektowany zgodnie z pierwszym globalnym frameworkiem kompetencji AI oraz europejskimi wymogami prawnymi dotyczącymi edukacji AI.

OECD AILit Framework

W maju 2025 roku OECD wraz z Komisją Europejską opublikowały pierwszy w historii globalny framework kompetencji AI dla szkół podstawowych i średnich.

Podstawowe informacje

Pełna nazwa:

"Empowering Learners for the Age of AI: An AI Literacy Framework for Primary and Secondary Education"

Twórcy:

OECD + Komisja Europejska + Code.org

Eksperci z krajów:

Kanada, USA, Urugwaj, Niemcy, Francja, Chorwacja i inne

Grupa docelowa:

Uczniowie szkół podstawowych i średnich (K-12)

"AI Literacy to wiedza techniczna, trwałe umiejętności i przyszłościowe postawy wymagane do prosperowania w świecie kształtowanym przez AI. Umożliwia uczniom angażowanie się, tworzenie z AI, zarządzanie i projektowanie AI, przy jednoczesnej krytycznej ocenie korzyści, ryzyk i implikacji etycznych."

— Definicja AI Literacy według OECD

Struktura: 3 wymiary × 4 domeny = 22 kompetencje

Framework opiera się na trzech wymiarach kompetencji, przenikających cztery domeny interakcji z AI.

Trzy wymiary kompetencji

Wiedza (Knowledge)

Rozumienie czym jest AI, jak działa, jakie ma skutki społeczne i środowiskowe. Np. jak AI przetwarza dane, skąd bierze się bias, co to halucynacje.

Umiejętności (Skills)

Praktyczne użycie AI do rozwiązywania problemów, kreatywności i komunikacji. Np. prompt engineering, weryfikacja źródeł, programowanie.

Postawy (Attitudes)

Ciekawość, empatia, odpowiedzialność w kontekście cyfrowym. Np. krytyczne podejście, etyczna refleksja, adaptacyjność.

Cztery domeny interakcji z AI

1
Engaging with AI

Używanie AI jako narzędzia do dostępu do treści, informacji i rekomendacji. Wymaga rozpoznania obecności AI, a następnie oceny trafności i dokładności wyników.

Kompetencje: Rozpoznawanie AI w aplikacjach, weryfikacja outputów, świadomość ograniczeń, lateral reading

2
Creating with AI

Współpraca z systemem AI w procesie twórczym lub rozwiązywaniu problemów. Obejmuje kierowanie i udoskonalanie wyników AI przez prompty i feedback.

Kompetencje: Prompt engineering, współautorstwo z AI, rozumienie własności intelektualnej, rozpoznawanie biasu

3
Managing AI

Strategiczne delegowanie zadań do AI w celu wzmocnienia ludzkiej pracy. Wymaga zachowania wartości human-centered: empatii, osądu i zgodności z celami.

Kompetencje: Decydowanie kiedy delegować, ustalanie wytycznych, human oversight, zachowanie kontroli

4
Designing AI

Rozumienie zasad stojących za systemami AI (dane, wybory projektowe) w celu eksploracji uczciwości i wpływu — nawet bez budowania produktów AI.

Kompetencje: Podstawy działania AI, fairness, transparentność, projektowanie rozwiązań, wpływ społeczny

Kluczowa zasada: Etyka nie jest osobną kategorią — jest wpleciona we wszystkie 22 kompetencje we wszystkich domenach.

Kluczowe cechy frameworka

Fundamentalny

Kompetencje bazowe, trwałe mimo zmian technologii — nie uczysz konkretnych narzędzi, lecz uniwersalnych umiejętności

Interdyscyplinarny

AI nie tylko na informatyce — integracja w matematyce, językach, naukach społecznych, sztuce

Praktyczny

Gotowe scenariusze lekcji do wdrożenia w klasie (wersja finalna 2026)

Globalny

Opracowany z ekspertami z całego świata, testowany w różnych kontekstach kulturowych

Progresywny

Kompetencje rozwijane stopniowo od szkoły podstawowej do średniej

EU AI Act — Artykuł 4

Framework AILit powstał m.in. w odpowiedzi na Artykuł 4 EU AI Act — pierwsze w historii prawo wymagające AI literacy.

"AI literacy oznacza umiejętności, wiedzę i rozumienie, które pozwalają dostawcom, wdrażającym i osobom dotkniętym [działaniem AI] na świadome wdrażanie systemów AI, a także na świadomość możliwości i ryzyk AI oraz możliwych szkód."

— Artykuł 3(56) EU AI Act

Wymagania prawne

Obowiązuje od 2 lutego 2025, egzekwowanie od 2 sierpnia 2026

Kto musi zapewnić AI literacy? Dostawcy i wdrażający systemy AI (firmy, instytucje, szkoły używające AI)
Kogo dotyczy? Pracownicy, kontrahenci, użytkownicy systemów AI
Od kiedy obowiązuje? 2 lutego 2025
Egzekwowanie od: 2 sierpnia 2026 (krajowe organy nadzoru rynku)
Forma szkolenia Dowolna — nie ma wymaganego formatu ani certyfikacji

Co to oznacza dla edukacji

  • Systemy AI używane w szkołach (ocenianie, rekomendacje) są klasyfikowane jako wysokiego ryzyka
  • Szkoły używające AI muszą zapewnić, że nauczyciele i uczniowie rozumieją AI
  • Framework AILit dostarcza gotowe ramy do spełnienia tego wymogu

Zakazane praktyki AI w szkołach

  • Technologie rozpoznawania emocji w szkołach i miejscach pracy
  • Manipulacja podprogowa lub wykorzystująca słabości
  • Social scoring

Harmonogram

02.2025

Wejście w życie Art. 4 EU AI Act (obowiązek AI literacy)

05.2025

Publikacja AILit Framework (wersja robocza)

08.2025

Termin przyjęcia przepisów krajowych przez państwa UE

08.2026

Początek egzekwowania Art. 4 przez organy krajowe + publikacja finalnej wersji AILit

2029

PISA 2029 MAIL — pierwsze globalne badanie Media and AI Literacy wśród 15-latków

Jak Pokolenie AI realizuje AILit Framework

Każda domena frameworka jest realizowana w naszych warsztatach w sposób dostosowany do wieku uczestników.

Engaging with AI

Rozpoznawanie AI w życiu, weryfikacja odpowiedzi, lateral reading

Przykłady z warsztatów: "Gdzie jest AI?", "AI się myli", sprawdzanie w 2 źródłach

Creating with AI

Tworzenie z AI, programowanie robota, prompt engineering

Przykłady z warsztatów: Wspólna bajka z AI (6-7), komiks z AI (8-10), projekty z API (17-18)

Managing AI

Decyzje kiedy używać AI, human oversight, ramka decyzyjna

Przykłady z warsztatów: "Kiedy pytamy robota, kiedy mamę?", "AI czy Ja?", Human-AI Collaboration

Designing AI

Składanie robota, rozumienie architektury, modyfikacje

Przykłady z warsztatów: Budowa robota we wszystkich grupach, programowanie, integracja API

Macierz zgodności z AILit — grupy wiekowe

Domena 6-7 lat 8-10 lat 11-13 lat 14-16 lat 17-18 lat
Engaging with AI
Creating with AI
Managing AI
Designing AI

Program realizuje wszystkie 4 domeny AILit we wszystkich grupach wiekowych

Powiązane frameworki i standardy

AILit integruje najlepsze praktyki z globalnych inicjatyw edukacyjnych

AI4K12

CSTA / AAAI (USA) — "Big Ideas" w AI dla K-12

DigComp 2.2

Komisja Europejska — 250+ przykładów kompetencji cyfrowych

UNESCO AI Competencies

UNESCO — Kompetencje AI dla nauczycieli i uczniów

Digital Education Action Plan

UE 2021-2027 — Strategia cyfrowej edukacji w Europie

Źródła i dokumenty

Dołącz do Pokolenia AI

Warsztaty zgodne z globalnymi standardami edukacji AI. Zapisz się i bądź na bieżąco.

Zapisz się na listę